Metodologia

Hierarchia źródeł

Przy każdym twierdzeniu szukamy najmocniejszego dostępnego dowodu. Kolejność, którą stosujemy:

1. Przeglądy systematyczne i metaanalizy — zestawiają wiele badań i są najmniej podatne na przypadkowy wynik pojedynczej próby.
2. Duże badania z randomizacją i grupą kontrolną — pozwalają mówić o przyczynie, a nie tylko o współwystępowaniu.
3. Mniejsze badania interwencyjne — traktowane jako sygnał wymagający potwierdzenia, nie jako rozstrzygnięcie.
4. Badania obserwacyjne i przekrojowe — opisują rozpowszechnienie zjawiska, nie jego skutki.
5. Stanowiska towarzystw naukowych i dokumenty instytucji publicznych — przydatne dla norm i granic bezpieczeństwa; oznaczamy je osobno, bo nie są badaniami.

Nie korzystamy z materiałów producentów, treści sponsorowanych ani opracowań, które nie podają własnych źródeł.

Jak oceniamy siłę dowodów

W bazie suplementów używamy skali trzystopniowej. Jest celowo gruba — skala pięcio- czy dziesięciostopniowa sugerowałaby precyzję, której dane nie mają.

• Mocne — wynik powtarzalny w wielu badaniach z randomizacją albo w metaanalizach obejmujących tysiące uczestników.
• Umiarkowane — wyniki obiecujące, ale niespójne, o małej sile efektu albo ograniczone do jednej wąskiej sytuacji.
• Ograniczone — dowody wstępne: małe próby, krótki czas obserwacji, brak niezależnego potwierdzenia.

Dwie zasady, które stosujemy przy wystawianiu tych ocen:

Ocena dotyczy zastosowania, nie składnika. Kreatyna ma mocne dowody dla wysiłku o wysokiej intensywności i żadnych dla „poprawy pamięci”. Probiotyki mają mocne dowody przy antybiotykoterapii i słabe dla codziennego stosowania u osoby zdrowej. Ten sam preparat może więc mieć jednocześnie ocenę wysoką i niską.

Brak opracowanej pracy to nie to samo co brak dowodów. Jeśli nie mamy jeszcze opracowanego badania na dany temat, piszemy o tym wprost, zamiast wystawiać ocenę na podstawie ogólnej wiedzy. Widać to na przykład przy adaptogenach.

Jak podajemy liczby

Każda liczba w serwisie ma mieć wskazane źródło, rok i badaną populację. Jeśli nie potrafimy przypisać liczby do konkretnego źródła, nie publikujemy jej.

Nie jest to deklaracja na wyrost — w sierpniu 2026 usunęliśmy z sekcji statystyk trzy zestawienia, które tego warunku nie spełniały: rozkład zainteresowania kategoriami suplementów, wykres trendu bez żadnych wartości liczbowych oraz podział niedoboru witaminy D na regiony Europy. Żadnego z nich nie dało się przypisać do źródła.

Przy statystykach podajemy też ograniczenia. Liczba bez kontekstu potrafi wprowadzić w błąd bardziej niż jej brak: „40% Europejczyków ma niedobór witaminy D” jest prawdziwe przy jednym progu i nieprawdziwe przy innym — z tej samej pracy wynika też liczba 13%.

Rozróżniamy ryzyko względne od bezwzględnego. „Redukcja ryzyka o 55%” brzmi mocniej niż „trzeba objąć interwencją sześcioro dzieci, żeby pomóc jednemu”, ale to ta druga liczba pozwala podjąć decyzję. Podajemy obie, gdy są dostępne.

Rola narzędzi sztucznej inteligencji

Materiały przygotowujemy z wykorzystaniem narzędzi AI i mówimy o tym otwarcie, bo uważamy, że czytelnik ma prawo to wiedzieć.

Podział pracy wygląda tak: dobór tematu i źródeł, decyzja o tym, które badanie trafia do bazy, oraz weryfikacja danych bibliograficznych i liczb należą do redakcji. Model językowy pomaga w redakcji tekstu, porządkowaniu struktury i przekładaniu terminologii naukowej na język zrozumiały bez przygotowania.

Dane bibliograficzne — tytuł, autorzy, rocznik, DOI, PMID, liczba uczestników i wyniki liczbowe — sprawdzamy w bazie Europe PMC przy publikacji. Nie opieramy się na tym, co model „pamięta”, bo modele językowe potrafią wygenerować poprawnie wyglądający, ale nieistniejący numer DOI.

Czego nie robimy

• Nie wymyślamy autorów, ekspertów, recenzentów ani tytułów naukowych.
• Nie przypisujemy serwisowi badań ani danych, których nie przeprowadziliśmy.
• Nie podajemy zalecanych dawek jako rekomendacji — opisujemy zakresy występujące w źródłach, zaznaczając, że decyzja należy do lekarza.
• Nie obiecujemy efektów zdrowotnych i unikamy sformułowań typu „ten suplement na pewno działa”.
• Nie oceniamy konkretnych marek ani produktów.
• Nie publikujemy treści sponsorowanych bez oznaczenia.

Język, którym opisujemy dowody

Stosujemy sformułowania oddające faktyczną siłę dowodu, a nie budujące wrażenie pewności:

• „Badania wskazują…” — wynik powtarzalny w kilku pracach.
• „W części badań zaobserwowano…” — wyniki niespójne między badaniami.
• „Dowody są ograniczone…” — małe próby lub brak niezależnego potwierdzenia.
• „Wyniki są niejednoznaczne…” — badania dają sprzeczne rezultaty.
• „Nie wykazano…” — badanie o odpowiedniej mocy nie potwierdziło efektu.

Aktualizacje i poprawki

Przy każdym materiale podajemy datę publikacji i datę ostatniej aktualizacji. Nie odświeżamy daty bez zmiany treści — data aktualizacji ma znaczyć, że coś faktycznie zmieniliśmy.

Zgłoszenia błędów merytorycznych traktujemy priorytetowo. Potwierdzony błąd poprawiamy i odnotowujemy datę zmiany. Jeśli poprawka zmienia wniosek, a nie tylko sformułowanie, opisujemy to przy materiale.

Przykłady poprawek z aktualizacji z 14 sierpnia 2026:

• Przegląd Cochrane o omega-3 podmieniony z wersji z 2018 roku (79 badań) na aktualną z 2020 (86 badań, 162 796 uczestników).
• Poprawione cytowanie przeglądu o probiotykach — wcześniejszy opis mieszał dwie różne prace Cochrane: przegląd o biegunce poantybiotykowej u dzieci i przegląd o biegunce związanej z C. difficile u dorosłych i dzieci.
• Usunięte trzy zestawienia statystyczne bez możliwego do wskazania źródła.

Konflikt interesów

Serwis utrzymuje się z reklam wyświetlanych automatycznie przez sieć reklamową Google. Nie sprzedajemy suplementów, nie prowadzimy programów partnerskich ze sklepami i nie zamieszczamy linków afiliacyjnych do produktów. Żaden producent nie płacił nam za treść.

Reklamy dobiera sieć reklamowa i nie mamy wpływu na to, które się wyświetlą — może się zdarzyć, że obok tekstu opisującego słabe dowody dla danego składnika pojawi się reklama preparatu z tym składnikiem. Nie mamy nad tym kontroli i nie wpływa to na treść ocen.

O tej stronie

Redakcja serwisu Dieta i Suplementy · opublikowano: 14 sierpnia 2026 · aktualizacja: 14 sierpnia 2026

Jeśli uważasz, że któryś materiał odbiega od opisanych tu zasad — napisz do nas. To najbardziej użyteczne zgłoszenie, jakie możemy dostać.